ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK
BAKANLIĞINA 01.06.2005
Sayın Murat BAŞESGİOĞLU
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
Sayın Bakanım.
Bulgaristan’dan zorunlu olarak ülkemize göç eden
soydaşlarımızın Bulgaristan’da geçen hizmet
sürelerinin birleştirilmesi Bulgaristan ile
Sosyal Güvenlik Anlaşması yapılmadığı için
önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu nedenle yüzlerce vatandaşımız Türkiye
Cumhuriyeti ile Bulgaristan’ın Sosyal Güvenlik
Sistemleri arasında kalmış ne Türkiye’de ne de
Bulgaristan’da emekli olamaz konuma
gelmişlerdir.
Bu durumda emekli olamayacağını gören ilgililer
3201 sayılı yasaya istinaden yurt dışında geçen
hizmetlerini borçlanmak suretiyle değerlendirmek
istemişler haklarını hukuki yollara başvurarak
aramışlardır. Sonuçta mahkeme günde 2 ABD doları
üzerinden borçlanma isteğinin kabulü
gerektiğinin tespitine karar vermiş ve bunu
Yargıtay da onamıştır.
( Ek 1 : Yargıtay 10.Hukuk Dairesi E:2004/355,
K:2004/939 , T:17.2.2004 ve Yargıtay 10.Hukuk
Dairesi E:2003/8804, K:2004/513, T:27.1.2004
sayılı kararları)
Yerel mahkemenin vermiş olduğu kararı Yüksek
Mahkemenin de onamasından sonra mahkemelere bu
yönde açılan davalar çoğalmıştır. Bundan sonra
açılan davalarda verilen kararların temyiz
incelemesinde ise Yargıtay daha önceki
kararlarından dönerek ilk derece mahkemelerinin
vermiş olduğu borçlanma isteğinin kabulü
gerektiğinin tespitine ilişkin kararları bozmaya
başlamıştır.(Ek 2 : Yargıtay 10.Hukuk Dairesi E:
2004 7822, K: 2004/6979, T: 8.9.2004 )
Yargıda uygulama arz edilen şekilde devam
ederken ; Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığının 18/4/2005 tarihli ve 24532 sayılı
yazısı üzerine, Bakanlar Kurulu’nca 22/4/2005
tarihinde 8/5/1985 tarihli ve 3201 sayılı Yurt
Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt
Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri
Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanununa
istinaden 16/3/1998 tarihli ve 98/10999 sayılı
Kararname ile 2 dolar olarak belirlenen sosyal
güvenlik kuruluşlarınca döviz ile
değerlendirilecek sürelerin her bir günü için
tahakkuk ettirilecek prim, kesenek ve karşılık
borcu tutarının 5 dolara yükseltilmesi
kararlaştırılmıştır.
2005/8775 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı
soydaşlarımızın –vatandaşlarımızın-
mağduriyetlerini bir kat daha artırmaktadır.
Böylece Soydaşlarımız emekli olabilme amaçlarına
ulaşmaya çabalarken yapılan uygulamaların her
aşamasında sıkıntı ve engellerle
karşılaşmaktadırlar.
Yurt dışında (Bulgaristan) hizmeti olan
soydaşlarımızın borçlanarak emekli olmalarına
hukuken olanak verildiği halde mahkeme
kapılarında uğraştırılması ve günlük borçlanma
ücretinin de 2 Dolardan 5 dolara çıkarılması
hakkaniyete uygun değildir.
Netice olarak yapılacak yeni bir düzenleme ile
ilgililerin Bulgaristan’da yapmış oldukları
çalışmalarını belgelerle SSK‘ya ibraz etmeleri,
belgelerinin doğruluğunun tespitinin ise yine
SSK tarafından yapılarak işlemlerin kısa bir
süre içerisinde sonuçlandırılması son derece
önemli ve gereklidir. Tespitlerin Mahkeme
tarafından yapılması büyük zaman kaybının yanı
sıra yargılama gideri ve vekil ücretinin davalı
taraf olan idareye yüklenmesi hazineye büyük bir
yük getirmektedir. Bunun dışında konu mahkemeye
dava açılmakla bitmemekte, mahkeme diplomatik
yoldan ilgilinin Bulgaristan’daki hizmetini
sormaktadır. Normal şartlarda dahi uzun bir yol
olan ve davanın birkaç yıl uzamasına neden olan
diplomatik yoldan yazışma, Sosyal Güvenlik
anlaşmasını yapmaya pek istekli olmayan
Bulgaristan’ın mahkemenin talep etmiş olduğu
evrakları vermekte acaba nasıl bir yol
izleyeceği de tarafları şimdiden
düşündürmektedir.
Bu konuda yapılacak yeni bir düzenleme ile
tespitin Bakanlığınız tarafından yapılmasıdır.
Resmi yazışmaları zaten Çalışma Bakanlığı SSK
Kurum Başkanlığı yapmaktadır. Mahkemelerce bu
işlemlerin tekrar edilmesine zaman ve maliyet
açısından gerek yoktur.
Mahkemelerin bu uygulamalarından sonra borçlanma
primine yapılan zam da fahiş olmuştur.Bu
konularla ilgili olarak tarafımıza yoğun
şikayetler gelmektedir. Borçlanma primine
yapılan zammın asgari ücret SSK Primi işveren
maliyetine eşdeğer hale getirilerek hesaplanması
hakkaniyete uygun olacaktır. Böyle bir uygulama
ile hem bu kişilerin sorunu çözülmüş olacak hem
de bizlere yönelen tepkileri bertaraf etmiş
olacağız. 01.06.2005
Gereğini saygılarımla arz ederim.
Mustafa Dündar
AKP Bursa Milletvekili
